زبان جنسیتی و نقش آن در خلق کنش و شخصیت در درام‌های رادیویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکدۀ تولید، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.

2 استاد دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد رشتۀ نویسندگی رادیو، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.

چکیده

در نمایش رادیویی عناصر صوتی و زبان جایگاه با اهمیتی دارد. چنانچه ظاهراً آنچه برای شنونده، بازنمایی از «جنسیت » دارد، تنها صدای بازیگر است. این ظرفیت سبب می‌شود حتی بازیگر بتواند، با تغییر صدا، به جای شخصیت‌های مخالف با جنس خود بازی کند. اما با این حال در شناخت «جنسیت » تنها همه‌چیز به صدای بازیگر محدود نمی‌شود. کلام و احساس بازیگر هم می‌تواند جلوه‌ای از «جنسیت » او باشد. «زبان جنسیتی »، زبان زنان و مردان یک جامعه، تحت تأثیر فرهنگ و هنجارهای آن است. در این پژوهش تلاش شده تا بعد از بیان ویژگی‌های «زبان جنسیتی »، ابعاد استفاده از آن در درا م‌های رادیویی بررسی شود تا تأثیر این زبان در خلق «کنش » و «شخصیت‌پردازی » یک اثر دراماتیک مشخص شود. با توجه به مبانی نظری تحقیق (الگوی جنسیت) و بعد از تحلیل محتوای کیفی ده نمایش پخش شده از شبکۀ رادیویی جوان در دهۀ هشتاد، مشخص شد که استفاده از «زبان جنسیتی» به خلق «شخصیت » می‌انجامد. زبان جنسیتی دو نیروی برابر و متضاد کلامی خلق می‌کند که باعث پرورش شخصیت ها و بروز کنش در آ نها می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Genderlect and its Rule to Create Action and Character in Radio Drama

نویسندگان [English]

  • Majid Sharifkhodaei 1
  • Ferdos Aghagolzadeh 2
  • Mona Shokri 3
1 Faculty Member, IRIB University, Tehran, Iran.
2 Prof.,Department of Human Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 MA in Writing for Radio, IRIB University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

RADIO is an audio media in which language plays a major role. Language is the main element in a radio drama. Audio elements in radio drama has the essence of drama and language among these elements, has a very important and special seat. What an audience takes as gender, is just a performer speaking voice. This feature helps the performer to play out of his/her own gender by only switching/imitating voice. But voice is not the only way to discover the gender, the manner of talking and feelings of the performer are also good detectors for audience to discover the gender. Thus, if we want to know the” action” and thoughts of a character, it’s important to know his/her gender through his/her speech. Establishing a good relation between audiences and the media is the core that would happen with language and the acceptability level of performer’s speaking manner. Language is social phenomena and a social structure pattern. People use their language not just to reveal their ideas or emotions but to describe their relation to get their identification. Thus, it is in a radio drama that “gendered language” can show its importance. Linguistics of gender is a well-known concept in linguistics. It has been examined widely to gain varied theories about linguistic manner of male and female which is used consciously or unconsciously in our daily life among the wide range of people. Gendered language governs the language of both sexes and we are witnessing its intentional or unintentional use in our life, in a way if people avoid it, others will notice or may be offended. ”gender” differs “sex”. Gender is a package of behaviors, roles, acts and social thoughts that prevailing culture in every society dictates to both male and female sexes. Gendered language is a language property that makes phonetic and semantic diversity based on what social culture dictates to male and female. Regarding this, knowing the “action” and thoughts of characters should be based on knowing appropriate utterance of the gender in a drama. In the following research after studying the “gendered language” features, we will dig its uses in radio dramas to clarify its influence on creating “action” and “characterization” in a dramatic work. At the end what we will conclude, helps us with “dialogue scripts” to make them in proportion with “character’s gender” and achieving to a “dramatic characterization”. Regarding the theoretical Foundation of the research (gender pattern) and after qualitative analysis of the content of 10 performed radio drama on RADIO JAVAN channel during 80th, we found out that gendered language has different features for male and female. These features are listed in five categories of time, manner, kind, shape and title of speech. It will also be known that using gendered language leads to creating “character” and “act”. Gendered language nurtures characters and displays acts by two contradictory equivalent forces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • radio drama
  • gendered language
  • Character
  • Action
- آقاگل‌زاده، فردوس (1389). تحلیل گفتمانهای رادیو. تهران: دفتر پژوهش‌های رادیو.
- الام، کر (1394). نشانهشناسی تئاتر و درام، (ترجمۀ فرزان سجودی). تهران: قطره.
- استنبرگ،رابرات.جی (1386). روان‌شناسی شناختی، (ترجمۀ مریم وفایی). جلد دوم. تهران: دانشگاه تربیت مدرس، مرکز نشر آثار علمی.
- داورى اردکانى، نگار و عیار، عطیه (1387). «تأثیر متغیر جنسیت بر ایجاد گوناگونی‌های زبانی». فصلنامۀکتاب زنان، شمارۀ 42 ، صص162-182.
- زرین‌کوب، عبدالحسین(1369). ارسطو و فن شعر. تهران: امیرکبیر.
- دهقانی‌زاده، مجید(1388). «مطالعه جنسیتی زبان». ماهنامۀ حورا، شمارۀ 32 ، صص 50-60.
- سطوت، زهره(1388). بررسی متن نمایش رادیویی و متن نمایش صحنه‌ای با تأکید بر ساخت‌گرایی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ  صداوسیما. تهران.
- صاحبی، سرور (2013). «رابطۀ زبان با اندیشه و جنسیت». سمینار سراسری زنان. هانوفر.
- قادری، نصرالله (1388). آناتوم یساختار درام. چاپ سوم. تهران: نیستان.
- لطفعلی‌خانی، زینب (1394). مطالعۀ سبک مینیما لادبی برای نویسندگی در متون نمایشی رادیویی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد ، دانشگاه صداوسیما. تهران.
- مدرسی ، یحیی (1393). درآمدی بر جامعهشناسی زبان. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- معافی غفاری، فرزاد (1391). «کنش و دیالوگ در نمایش رادیویی». مجلۀ رادیو، شمارۀ 67 ، صص 73-79.
- هدایت، ندا (1384).«تاثیر جنسیت بر نحوه بیان تقاضا». دو فصلنامۀ پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شمارۀ چهارم ، صص 17-40.
- نرسیسیانس، امیلیا (1393). مردم‌شناسی جنسیت، (ترجمة بهمن نوروززاده چگینی) تهران: انتشارات افکار و سازمان میراث فرهنگی.
 
 
Goddard, Angela & Mean, Lindsey  (2009).Language and Gender.Routledge Northwestern University
- Barrie, Throne & Heneley, Nancy. (1998). Language and Sex: Difference and Dominance. Rowley .Newbury House Publisher.
- Fasold, Ralph (1990), theSociolinguistics of Language, Oxford: Basil Blackwell.
- Lakoff , R. (1975), Language and Woman’ s Place: Language in society.Mary Bucholtz( 2004), published: Oxford University Press, Editor’s Introduction.