مطالعه مفاهیم حرکت-تصویر و زمان‌-‌تصویر در فیلم طبیعت‌بیجان سهراب شهیدثالث از منظر فلسفه سینمایی ژیل دلوز

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه عکاسی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

10.30480/dam.2026.6403.2083

چکیده

فلسفه‌ی سینمایی ژیل دلوز، با انتشار دو کتاب «سینما۱: حرکت-تصویر» و «سینما۲: زمان-تصویر»، یک نقطه‌ی عطف بنیادین در تاریخ فلسفه فیلم به شمار می‌رود. دلوز سینما را نه به مثابه یک زبان یا یک بازنمایی از واقعیت، بلکه به عنوان یک شیوه‌ی مستقل اندیشیدن درک می‌کند که قادر به خلق مفاهیم و ارائه‌ی مستقیم زمان و حرکت است. تمایز کلیدی او میان رژیم حرکت-تصویر (سینمای کلاسیک مبتنی بر کنش) و رژیم زمان‌-‌تصویر (سینمای مدرن مبتنی بر اندیشه)، نه یک طبقه‌بندی سبکی صرف، بلکه ترسیم تاریخچه‌ای از توانایی‌های سینما برای مواجهه با بحران‌های جهان مدرن است. دلوز سینما را به مثابه یک ماشین انتزاعی می‌بیند که قادر است حرکت را از قید و بند زمان و مکان رها سازد و آن را به یک تجربه ناب و بی‌واسطه تبدیل کند، رده‌بندی‌های او بر اساس نحوه‌ی بازنمایی مکان و زمان در سینما شکل می‌گیرند. سینمای سهراب شهیدثالث، با ویژگی‌های رادیکال خود از جمله ضدیت با پیرنگ، تمرکز بر روزمرگی، ریتم کند و شخصیت‌های منفعل، همواره تحلیل‌های سنتی را به چالش کشیده است. پژوهش حاضر بر این فرض استوار است که سینمای او، تجسم بصری و ملموس بحران حرکت‌-‌تصویر است که دلوز آن را تئوریزه می‌کند، در این پژوهش به این پرسش پرداخته شده که مفاهیم سینمایی دلوز چگونه در فیلم طبیعت‌بیجان (۱۳۵۴) نمود پیدا میکند؟ روش پژوهش توصیفی-تحلیلی، و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای می‌باشد. نتایج این تحلیل نشان می‌دهد که شهیدثالث با از کار انداختن سیستماتیک قواعد سینمای کلاسیک، شخصیت‌هایی «بیننده» را در یک ساختار زمانی بلورین به تصویر می‌کشد.

عنوان مقاله [English]

A Deleuzian Analysis of Movement-Image and Time-Image in Sohrab Shahid-Saless’s Still Life.

نویسندگان [English]

  • Pejman Dadkhah 1
  • Yaser Morovat 2
1 Assistant Professor, Department of Photography, Faculty of Art, Iqbal Lahori Institute of Higher Education, Mashhad, Iran
2 Master of Arts Research, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
نامه هنرهای نمایشی و موسیقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار