تحلیل تطبیقی بازنمایی هیجان و بدن‌مندی در دو انیمیشن «لاک‌پشت قرمز» (۲۰۱۶) و «ربات وحشی» (۲۰۲۴) براساس نظریه‌ی هیجان‌های برساخته‌ی لیسا فلدمن برت

این پژوهش با تکیه بر نظریه‌ی «هیجان‌های برساخته»‌ (TCE) لیسا فِلدمن بَرِت، به تحلیل تطبیقیِ بازنمایی هیجان و بدن‌مندی در دو انیمیشن «لاک‌پشت قرمز» (۲۰۱۶) و «ربات وحشی» (۲۰۲۴) می‌پردازد. هدف مقاله، بررسی این است که چگونه منطق پیش‌بینانه و دیگرایستای مغز -آن‌گونه که در نظریه‌ی بَرِت تبیین می‌شود- در ساختار روایی و زیبایی‌شناختی این دو اثر سینمایی بازآفرینی می‌گردد. روش پژوهش، تحلیل رواییِ کیفی بر مبنای مدل تحلیلیِ شش‌سطحیِ پیشنهادی است که مؤلفه‌های نظریه‌ی بَرِت را (از عاطفه‌ی هسته‌ای تا غایتِ هیجانی) به سطوح متناظر در پیرنگ انیمیشن ترجمه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در «لاک‌پشت قرمز»، هیجان از تماس مستقیمِ بدن و طبیعت زاده می‌شود و به‌سوی سکون و وحدتِ هستی پیش می‌رود، در حالی‌که در «ربات وحشی»، هیجان از مواجهه‌ی بدنِ مصنوع با فرهنگ و اجتماع شکل می‌گیرد و به سوی آگاهی و معنا گسترش می‌یابد. در هر دو اثر، پیرنگ همچون سامانه‌ای پیش‌بین عمل می‌کند که از خطا و بازتنظیم، معنا می‌سازد. تطبیق این دو روایت آشکار می‌کند که هیجان در انیمیشن نه بازنماییِ عاطفه، بلکه سازوکارِ زایشِ معناست. بر این اساس، نظریه‌ی بَرِت از حوزه‌ی عصب‌شناسی فراتر می‌رود و در افق پدیدارشناختی و زیباشناختی بازتعریف می‌شود. نتیجه‌ی نهایی پژوهش، طرحِ مفهوم «برساخت‌گراییِ گسترده‌ی هیجان» است: نظریه‌ای که هیجان غایتمند را نه فقط فرآورده‌ی مغزِ انسانی، بلکه شیوه‌ی ادراک و بودنِ هر سامانه‌ی بدن‌مند و پیش‌بین در جهان می‌فهمد.