دانشگاه هنر نامه هنرهای نمایشی و موسیقی 2008-2649 8 16 2018 09 11 Analysis of the Economic Function of Cinema in the Iran’s Constitutional Era (1906-1926 AD) تحلیل کارکرد اقتصادی سینما در عصر مشروطۀ ایران (۱۲۸۵ - ۱۳۰۵ ش/ ۱۹۰۶ - ۱۹۲۶ م) 71 96 574 10.30480/dam.2018.574 FA سعید موکدی ارشد تاریخ ایران دورۀ اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران. مرتضی دهقان‌نژاد استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، ایران. Journal Article 2016 01 08 At a time when it is remembered as the era of Mashrooteh, 1285 solar Hijri calendar/ 1906 AD until 1305 solar Hijri calendar/ 1926, we observe the establishment of cinema and showing film in Tehran and some states and provinces of Iran. During this period, new art of cinema entered in political, social and economic contexts which had different applications. Due to the importance of the discourse of modern arts in recognition of the changes of Qajar era and Iranian art history, exploration of its different functional aspects is important and looking at the economic history of cinema in Iran is of the purposes of this study and its collected data have been written in descriptive and analytical method. Some of the questions introduced in this article are as follow: how much the cinema was on the basis of foundations of a market economy in the era of Mashrooteh? And was reached to what economic function? The findings show that economic motivations for making money from merchants and businessmen, cinemas’ owners, and government for obtaining customs duty and taxes was led to create link between newspapers and printing houses for persistent cinematic notifications and companies and the manufacturers and distributors of film for making a profit that has been effective in entering, establishing and spreading cinema to the society of the Iran. But from the beginning to the end of this era which coincided with the coronation of Reza Khan and the decline of the power of parliament in 1305 solar calendar/ 1926 AD in Iran, Iran was a market for consuming movies of other countries. Bringing serial films, screening movie for charity and public works, renting and buying and selling movie and cinematographer device for home show and establishing cinema in hotels and coffeehouses are considered as the other economic aspects of cinema of this period that totally were led to cinema entrepreneurship in society. The price for one single-seat in this 20-year old era was between 1 to 8 Gheran and for the VIP (Loge settlers) it had an increasing price of about 4 to 30 Gheran. Totally, various economic performance of cinema and the rapid formation of the financial cycle of this new art in the era of Mashrooteh, force us to pay attention to the economic aspects of the art for a comprehensive investigation. در دورانی که از آن به عنوان عصر مشروطه یاد می‌کنیم، ۱۲۸۵ ش/ ۱۹۰۶ م تا ۱۳۰۵ ش/ ۱۹۲۶ م، شاهد تأسیس سینما و نمایش فیلم در تهران و برخی ایالات و ولایات ایران هستیم. در این عصر، هنر نوین سینما در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی وارد شد که کارکردهای متنوعی نیز داشتند. با توجه به اهمیت گفتمان هنرهای نوین در شناخت تغییر و تحولات دورۀ قاجار و تاریخ هنر ایران، واکاوی ابعاد مختلف کارکردی آن نیز مهم بوده و نگاه به تاریخ اقتصادی سینما در ایران از اهداف این پژوهش می‌باشد که داده‌های جمع‌آوری‌شدۀ آن، با روشی توصیفی و تحلیلی به نگارش آمده است. اینکه سینما به چه میزان در عصر مشروطه بر پایه‌های اقتصادی بازار قرار گرفت؟ و به چه کارکرد اقتصادی رسید؟ ازجمله سؤالات مطرح در این مقاله است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که انگیزه‌های اقتصادی در جهت درآمدزایی از سوی تجار و بازرگانان، سینماداران، دولت به جهت اخذ حق گمرکی و مالیات، جراید و چاپخانه‌ها برای اعلان‌های مداوم سینمایی و کمپانی و شرکت‌های تولید و توزیع‌کننده فیلم در جهت کسب سود، سبب پیوندی است که در آغاز تأسیس و اشاعۀ سینما به جامعۀ ایران، مؤثر بوده است. اما از ابتدا تا پایان این عصر که با تاج‌گذاری رضاخان و افول قدرت مجلس، ۱۳۰۵ ش/ ۱۹۲۶ م، در ایران روبه‌رو هستیم، ایران بازار مصرف فیلم دیگر کشور‌ها بود. آوردن فیلم‌های سریالی، نمایش فیلم برای امور خیریه و عام‌المنفعه، کرایه و خریدوفروش فیلم و دستگاه سینماتوگراف برای نمایش خانگی و تأسیس سینما در هتل و قهوه‌خانه‌ها از دیگر جنبه‌های اقتصادی سینمای این دوره محسوب می‌شود، که درمجموع به کارآفرینی سینما در جامعه منجر شد. قیمت بلیت صندلی‌های تک‌نفرۀ این دورۀ بیست ساله از ۱ تا ۸ قِران و قیمت قسمت لژ، ۴ تا ۳۰ قِران در تصاعد بوده است. درمجموع کارکرد متنوع اقتصادی سینما و شکل‌گیری سریع چرخۀ مالی این هنر نوین در عصر مشروطه، توجه به وجوه اقتصادی این هنر را برای بررسی همه جانبۀ آن می‌طلبد. https://dam.journal.art.ac.ir/article_574_c1c319a2456c4ef372f7429803646ff1.pdf