دانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Studying and introducing extended techniques for santur, by presenting the method of notation in contemporary compositionمطالعه و معرفی تکنیک های گسترش یافته برای سنتور، با ارائه روش نت نگاری در آهنگسازی معاصر521140310.30480/dam.2025.5320.1900FAامیر حسینمفیضی، کارشناس ارشد آهنگسازی، دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایرانمجیدتحریریعضو هیات علمی در گروه آهنگسازی، دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر تهران، ایرانJournal Article20240528Extended techniques refer to unconventional methods of playing Iranian national instruments to produce new sounds and effects. This study investigates extended techniques for the Santur (iranian hammered dulcimer), based on the instrument’s diverse capabilities to introduce sounds and effects that are uncommon in traditional Iranian music. A primary aim of this research is to create new sounds by using different parts of the instrument's body—such as tuning pins, bridges, side bridges, and soundboard—while altering the location and method of performing both common and less common techniques. Additionally, extended techniques from other instruments, such as the piano and violin, were adapted when feasible for the Santur. One of the key factors in altering the sound is changing the tool used to play the instrument, such as the metal hammer or bow, that significantly affect both the nature and duration of the notes. Furthermore, placing different objects (e.g., leather) between the strings has been introduced. In this research, seventeen extended techniques were presented, providing detailed explanations of their execution and proposing methods for their notation. The sound characteristics of these techniques are categorized into two groups: 1) Techniques with specific pitches that can be notated on the staff, and 2) Techniques without specific pitches, for which only durations can be notated according to the proposed system. The suggested notation methods were developed through a study of various contemporary notation sources and an analysis of scores from different composers. In presenting these notation methods, symbols were proposed based on the sounds’ characteristics and their similarity to techniques and methods already in use by composers. Some symbols were used without alteration, while others were modified or newly introduced. Among the techniques presented, some have limitations that must be considered by composers. For instance, performers may require additional time to prepare certain techniques, and in some cases, composers need to consider dynamic restrictions, as certain techniques cannot be performed at high dynamic levels.پژوهش حاضر به مطالعه و معرفی تکنیک های گسترش یافته برای ساز سنتور پرداخته که در نتیجهی آن چندین تکنیک معاصر به همراه روش نت نگاری ارایه‌ی شده‌اند. هدف این تحقیق معرفی تکنیک های نوینی بوده که ابعاد جدیدی از قابلیت‌های سنتور برای تولید صداهای مختلف، که با شیوه و نیازهای آهنگسازی معاصر منطبق است را به نمایش گذارد. در این پژوهش، روشهایی که بهواسطه آنها تکنیک های گسترش یافته برای سنتور به دست آمده اند، در پنج دسته قرار می گیرند: 1) استفاده از بخش های مختلف ساز، مانند خرکها، سیم های مابین گوشی ها و شیطانک 2) تغییر جنس و نوع عامل تولید صوت در ساز سنتور (استفاده از مضراب فلزی و آرشه) که جنس صدا و دیرند نتها را دستخوش تغییر می کند 3) استفاده از اشیا مختلف در بین سیم های ساز 4) بهره گیری و انطباق تکنیک های گسترش یافته‌‌ی معرفی‌شده برای سایر سازها (در صورت امکان اجرا) مانند پیانو و ویلن برای سنتور 5) تغییر برخی از تکنیک های سنتور به جهت دستیابی به اصوات جدید. تکنیک های ارایه‌‌شده در این مقاله دارای دو خصیصه کلی هستند. نخست آن دسته از تکنیک هایی که دارای زیرایی مشخص نبوده و ثبت دقیق آنها بر روی حاملهای پنج خطی میسر نیست، بنابراین به ثبت دقیق میزان کشش آنها بسنده شده است. گروه دوم را تکنیک هایی تشکیل میدهند که زیرایی مشخص داشته و امکان نت نگاری دقیق آنها بر روی خطوط حامل امکان پذیر است. در میان تکنیک های معرفی‌شده مواردی هستند که محدودیت های صوتی و اجرایی را با خود به همراه دارند، مانند تکنیک هایی که از شدت صوتی ضعیف برخوردار بوده و برای استفاده شدن در بافت های شلوغ (در آنسامبلها) چندان مناسب نیست. مظاف بر آن تکنیک هایی که برای اجرای آنها آهنگ‌ساز ملزم خواهد بود تا زمانی را (مانند کم کردن تندای اثر) در نظر گرفته، تا نوازنده برای اجرا تکنیک درخواست شده آماده شود. در نتیجه هنگام سازبندی آهنگ‌ساز ملزم است تا برخی ملاحظات اجرایی را مدنظر داشته باشد. پژوهش به روش کتابخانهای و بهرهگیری از تجربیات افراد متخصص بوده است و نشانههای پیشنهادشده برای نتنگاری تکنیکها باتوجه به شخصیت و میزان همانندی آنها با نمونه های همخانواده خود معرفی شده‌اند. برخی از تکنیک ها بدون تغییر در شکل نتنگاری پیشنهادی در منابع، و برخی دیگر با تغییرات جزیی یا کلی ارایه شده اند.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1403_5ec3dbbc97b9ae9141c68b20f815afbd.pdfدانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Psychoanalysis reading of Beyond the Wall (2022) using Sigmund Freud’s “Repetition Compulsion” theoryتحلیلِ روانکاوانه فیلم شب داخلی دیوار (1400) با بهرهگیری از نظریه اجبار به تکرارِ زیگموند فروید3149141010.30480/dam.2025.5624.1951FAمریمدارابیدانشجوی کارشناسی ارشد سینما، گروه سینما، دانشکده سینماوتئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایرانعلیرضاصیاددانشیار گروه سینما، دانشکده سینماوتئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایرانJournal Article20241215“The Repetition Compulsion” is a theory in psychological studies initially introduced by Sigmund Freud between 1914 and 1939. Freud believes this phenomenon is associated with a dialectic situation caused by the simultaneous interference of life and death drives. He explains the repetition compulsion as the repeated attempt to recall past repressions in trauma its most obvious manifestation. Similarly, cinema, as a form of visual research, can provide a platform for the liberation and analysis of the mental content in its subjects, particularly when dealing with traumatic scenes in some films that may necessitate psychoanalytic visual forms. Therefore, the current research focuses on analyzing “Beyond the Wall (2022)” film. Despite having a social concept, this film represents the scene of character’s trauma. Hence, Freud’s Repetition Compulsion theory can be applied to analyze the formal approach of this artwork. As it appears in the film, the “reality scene” is the primary origin of the trauma in the past, which resulted in the character’s punishment due to disobedience. This event has raised anxiety at present. Affected by this anxiety, the character creates a hypothetical conflict between life (pleasure) and death (beyond pleasure) to play out another traumatic drama. Then, he performs his trauma repeatedly by reconstructing the second scene, which embodies the unconscious environment of the character in the manifestation of his neurotic psychodrama. In other words, he punishes himself. The current study is a descriptive analytical research. First, the research aims to conceptualize the components of “Repetition Compulsion” by employing Freud’s 1920 paper Beyond the Pleasure Principle and the interpretations of figures such as Jacques Lacan. These components are repression, death drive, and traumatic neurosis. Next, it concludes that “repetition” becomes a psychological form in the representation of traumatic scenes by analyzing the components through the film. Therefore, the research objective is to understand the structural ability of the film to establish the relationship between the Second drama of the character in the “Second scene” and his primary drama in the “reality scene”. In this process, a disorder occurs in the time and place, consciousness and unconsciousness, and life and death of the subject through “repetition compulsion.” Consequently, analyzing the representation method of this film through a psychoanalytic theoretical framework can help identify the logic of “repetition” by understanding the mechanism of traumatic neurosis.«اجبار به تکرار»، نظریه‌ای در مطالعات روانکاوی محسوب می‌شود که توسط زیگموند فروید، به‌تدریج از سال‌های 1914 تا 1939، پایه‌گذاری شده است. فروید، بنیان این مفهوم را بر وضعیتی دیالکتیکی ناشی از تداخل هم‌زمان انگیزه‌های مرگ و زندگی منتسب دانسته و تلاش مکرر برای یادآوری سرکوب‌های گذشته در عارضه‌ی تروما را، به بارزترین صحنه‌ی نمود آن تفسیر می‌کند. پژوهش حاضر با مورد مطالعه قرار دادن فیلم «<em>شب داخلی دیوار</em>» (1400) که به‌رغم برخورداری از مضمونی اجتماعی، نمایش‌دهنده‌ی یک موقعیت روانکاوانه نیز هست؛ نظریه‌ی اجبار به تکرار فروید را با هدف تحلیل رویکرد فرمال اثر در بازنمایی صحنه‌ی تروماتیک به کار می‌گیرد. همان‌گونه که در روند فیلم مشخص خواهد شد؛ صحنه‌ی واقعیت به‌عنوان خاستگاه اولیه‌ی تروما در گذشته]تخطی از دستور و مجازات شخصیت [به اضطرابی در حال، دست داده است که شخصیت اصلی متأثر از آن، با بیگانه‌سازی خیالی از خود و فرضی‌سازی یک جدال میان زندگی ]لذت [و مرگ] فراتر از لذت [، درام تروماتیک دیگری را پرداخت می‌کند و با بازسازی صحنه‌ی دوم یا نمادینی که مکانی ذهنی در تجلی درام روان‌نژندانه‌ی اوست، ترومای خود را مکرراً اجرا می‌کند ]تخطی و مجازات مجدد شخصیت توسط خود[. از این‌رو، مقاله‌ی حاضر که به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است، در ابتدا با مرور نظریه‌ی فروید، به مفهوم‌سازیِ از مؤلفه‌های اجبار به تکرار، رانه‌ی مرگ و روان‌نژندی تروماتیک، بر پایه‌ی مقاله «فراسوی اصل لذت» در 1920 و تفسیر شارحان معاصرتری همچون ژاک لکان می‌پردازد و در ادامه با رویکردی روانکاوانه به‌دنبال آن است تا دریابد که چگونه می‌توان تشابهاتی را میان این مؤلفه‌ها و سازوکار فرمال اثر در بیان مضمون خود، تشخیص داد. با این هدف، پروسه‌ی برقراری پیوندِ درام ثانویه شخصیت در صحنه‌ی دوم ]تکرار تروما در حال[ و درام اصلی او در صحنه‌ی واقعیت ]ترومای اولیه در گذشته[ تحلیل می‌شود و این دریافت به دست خواهد آمد که عاملِ «تکرار» در فیلم، به ابراز و بازشناخت فرمی روانکاوانه امکان داده است.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1410_c18883a3dd566ed444f62bf242f14bd3.pdfدانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Validating the educational insight of Tonal Harmony books translated in Iran from 1355 to 1390 based on Eveline Andreani's point of viewاعتبارسنجی بینش آموزشی کتاب‌های هارمُنی تُنال ترجمه‌شده در ایران از سال 1355 تا 1390 بر اساس نظرات اِوِلین آندِریانی5168141110.30480/dam.2025.5646.1955FAحمیدرضادیبازرعضو هیئت علمی دانشکده‌ی موسیقی دانشگاه هنرعلیمهدوی سرشتگروه آموزشی آهنگسازی دانشکده‌ی موسیقی دانشگاه هنر تهران تهران ایرانJournal Article20250101This study investigates and validates the educational perspectives of authors of Persian-translated tonal harmony textbooks published between 1355 and 1390 SH (1976–2011 CE), based on the theoretical framework proposed by Éveline Andréani. These textbooks, which have played a central role in the pedagogy of Western music theory in Iranian music institutions, limit their focus to harmonic practices spanning from the late baroque to the mid-romantic period. They omit discussion of composers’ harmonic contributions before the seventeenth century and following the nineteenth century, and offer no justification for this selective historical emphasis. As such, a significant portion of the historical development of harmony—namely, early polyphonic traditions and modern/postmodern harmonic languages—remains unaddressed. Furthermore, nearly half a century after the first Persian translation of a harmony treatise—<em>Praktischer leitfaden der harmonielehre </em>by Richard Stöhr, translated by the late Yusef Yusezadeh in 1350 SH (1971 CE)—persistent shortcomings remain in aligning tonal harmony pedagogy with the modal structures of Iranian music. The available resources often fail to provide meaningful strategies for harmonizing Iranian melodic materials, especially given the complex modal systems that underpin traditional Iranian musical forms. This research aims to assess the theoretical coherence and contemporary relevance of these textbooks. Specifically, it examines whether the aforementioned works are still used in leading English-speaking academic institutions, namely the top five universities in the field of music according to the <em>Top Universities</em> global rankings from 2015 to 2023. The methodology is descriptive-analytical, relying on extensive library-based research and content analysis. The findings highlight the necessity of revising and expanding tonal harmony resources to reflect the developments of modern and postmodern music, introducing students to contemporary analytical methods and diverse approaches to polyphonic writing. Additionally, dedicating specific sections of these resources to harmonization techniques suitable for Iranian music would significantly enhance the quality and cultural relevance of harmony education in Iran. By offering a critical evaluation of existing translations and their pedagogical impact, this study calls for a more inclusive and historically comprehensive approach to harmony instruction—one that bridges Western theoretical frameworks with indigenous modal practices and meets the evolving needs of music students in both local and global contexts.در پژوهش حاضر به بررسی و اعتبارسنجی بینش آموزشی نویسندگان کتاب‌های هارمُنی تُنال ترجمه‌شده به زبان فارسی در بازه‌ی سال‌های 1355 تا 1390 بر اساس نظرات اولین آندریانی پرداخته شده است. در این کتاب‌ها به دستاوردهای آهنگ‌سازان در ارتباط با هارمُنی، پیش از قرن هفدهم و پس از قرن نوزدهم میلادی پرداخته نشده است و دلیلی نیز توسط نگارندگان برای تأکید بر دوره‌ی خاصی (از اواخر دوره‌ی بارُک تا اواسط دوره‌ی رُمانتیک) از تاریخ موسیقی ارایه نشده است. علاوه بر این پس از گذشت حدود نیم‌قرن از چاپ اولین رساله‌ی هارمُنی ترجمه‌شده به زبان فارسی (<em>آموزش هماهنگی هارمُنی</em> نوشته‌ی ریشارد شْتُر ترجمه‌ی زنده‌یاد یوسف یوسف‌زاده، 1350)،<em> </em>کماکان کمبودهایی در ارتباط با نسبت محتویات مطالب آموزشی هارمُنی تُنال برای هارمُنیزه کردن مِلُدی‌های موسیقی ایرانی با توجه به ساختار مدال آنها وجود دارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی و اعتبارسنجی دیدگاه‌های نگارندگان این کتاب‌ها و این‌که آیا در حال حاضر در مراکز آموزشی معتبر انگلیسی‌زبان موسیقی (پنج دانشگاه برتر دنیا مندرج در سایت Top Universities از سال 2015 تا 2023 در رشته‌ی موسیقی) مورداستفاده هستند یا خیر، انجام شده است. نتایج نشان داد که بازنگری در محتوای آموزشی کتاب‌های هارمُنی و ایجاد منابعی که بتوانند تحولات موسیقی مدرن و پست‌مدرن را نیز پوشش دهند و دانشجویان موسیقی را با روش‌های جدید تحلیلی و شیوه‌های گوناگون چندصدایی‌نویسی آشنا کنند، ضرورت دارد. از سوی دیگر، اختصاص دادن بخش‌هایی از این منابع به شیوه‌های هارمُنیزه‌کردن با ویژگی‌های موسیقی ایرانی می‌تواند به بهبود کیفیت آموزش هارمُنی کمک کند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانهای انجام شده است.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1411_f76ba34083d2be5f14488896b38915c7.pdfدانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Analyzing the formal aesthetics of animation productions in the Internet age (a case study of Netflix works)واکاوی زیبایی‌شناسی فرمی تولیدات انیمیشن در عصر اینترنت (مطالعه موردی آثار نتفلیکس)7195141210.30480/dam.2025.5493.1926FAرضاسربخشدانشجوی دکترای مطالعات رسانه -رادیو و تلویزیون ، دانشگاه صداوسیماعلیرجب زاده طهماسبیدانشیار دانشکده تولید رادیو و تلویزیون دانشگاه صداوسیمااحمدسفلاییاستادیار، دانشکده هنرهای دیجیتال، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایرانعلی اکبررزمجواستادیار گروه ارتباطات، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیماJournal Article20240916Entering the age of the Internet in the 21st century and changing the generation of audiences in accessing technology and new media, the aesthetic rules of animation art productions as one of the most important means of attracting audiences in various formats of feature films and serials have change. The creators of these works are always trying to captivate their audiences around the world with the different aesthetics of animations and earn huge profits by conveying their special concepts and messages. At the same time, lack of recognition of these rules in the aesthetics of the form by domestic creators has placed the quality level of these works in a different position compared to international works. This research tries to use the targeted qualitative research method to examine the works of one of the world's successful Streaming media in animation (Netflix platform) in the last five years (2018-2023) by analyzing the most important elements and features of aesthetics and form in order to improve the quality of native works. Based on this, the findings of the research are based on the fact that the most important aesthetic features of these productions are borrowed from Anime, Disney and UPA schools, but have a different flow in components such as variety of techniques, cinematic form on the screen, animation in mid-animate mode and the power of 3D technology which has created a two-dimensional design. These animations are advanced in various cut-out, stop-motion, 2D Hand-drawn and digital, 3D and mixed techniques to attract more interested audiences. In terms of mise-en-scène and visual design, the borders of film and television productions are crossed, and the staging is advanced according to the needs of the story in order to be presented on the small screens. Making animate as the main animation key moves between full animation and limit animation and has a middle state. By distracting the attention of the audience to the background or focusing on Secondary Action, the animators have managed their frames to provide the best quality to the audience in the appropriate frame rate. 3D technique with 2D composition or cell (toon) shading in Netflix productions is the key to the success of many works, which can be a suitable model for many serial productions and feature films in the country to compete with the great powers of the world.ورود به عصر اینترنت در قرن بیست‌ویکم و تغییر نسل مخاطبان در دسترسی به تکنولوژی و رسانه‌های نوین، قواعد زیبایی‌شناسی تولیدات هنر - صنعت انیمیشن را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای جذب مخاطب در قالب‌های مختلف آثار سینمایی و سریالی دستخوش تحولات بسیاری کرده است تا جایی که سازندگان این آثار همواره تلاش دارند مخاطبان خود در سطح جهان را مجذوب زیبایی‌شناسی متفاوت انیمیشن‌ها کرده و با انتقال مفاهیم و پیام‌های ویژه خود سودهای کلانی را به‌دست آورند. این در حالی است عدم شناخت این قواعد در زیبایی‌شناسی فرم از سوی سازندگان داخلی، سطح کیفی این آثار را در مقایسه با آثار بین‌المللی در جایگاه متفاوتی قرار داده است. این پژوهش تلاش دارد تا با به‌کارگیری روش تحقیق کیفی هدفمند از منظر زیبایی‌شناسی کاربردی فرنیس و زتل، آثار یکی از ابررسانه‌های اینترنتی موفق انیمیشن (پلتفرم نتفلیکس) را در پنج سال اخیر (2023-2018) با واکاوی مهم‌ترین عناصر و ویژگی‌های زیبایی‌شناسی و فرمی مورد بررسی قرار داده تا زمینه‌ساز ارتقای کیفی آثار داخلی شود. براین‌اساس یافته‌های تحقیق تکیه بر آن دارد که مهم‌ترین ویژگی‌های زیبایی‌شناسی این تولیدات وامدار ویژگی‌هایی از مکتب‌های انیمه، دیزنی و یوپی‌ای بوده اما جریان متفاوتی را در مؤلفه‌هایی چون تنوع تکنیکی، میزانسن سینمایی در صفحه‌نمایش، متحرک‌سازی در حالت مید انیمیشن و قدرت فرم سه‌بعدی با طراحی دوبعدی ایجاد کرده است. این انیمیشن‌ها در تکنیک‌های مختلف کات‌اوت، استاپ‌موشن، دوبعدی دستی و رایانه‌ای، سه‌بعدی و ترکیبی پیش رفته تا مخاطبان علاقه‌مند بیشتری را جذب کنند. از لحاظ میزانسن و طراحی بصری آثار مرز تولیدات سینمایی و تلویزیونی ازمیان‌رفته و صحنه‌پردازی بر حسب نیاز داستان در جهت ارایه بر صفحات نمایش (اسکرین) پیش می‌رود. متحرک‌سازی به‌عنوان کلید اصلی انیمیشن در میان فول‌انیمیشن و لیمیت‌انیمیشن حرکت کرده و حالتی میانی دارد. انیماتورها با پرت‌کردن حواس مخاطب به زمینه و یا تمرکز بر حرکات ثانویه، فریم‌های خود را مدیریت کرده تا در فریم‌ریتی مناسب، بهترین کیفیت را به مخاطب عرضه کنند. تکنیک سه‌بعدی با ترکیب دوبعدی یا سایه‌زنی سل (تون) نیز در تولیدات نتفلیکس کلید موفقیت فرمی بسیاری از آثار است که می‌تواند الگوی مناسبی برای بسیاری از تولیدات سریالی و سینمایی کشور برای رقابت همپای قدرت‌های بزرگ دنیا باشد.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1412_6234f68efbd86fb98b12076bf1d9535c.pdfدانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Performance,anti-domination art
(Comparative reading of the dramatic and the performative with a political approach)پرفورمنس، هنر سلطه‌گریز (خوانش تطبیقی امر دراماتیک و امر پرفورماتیو با رویکرد سیاسی)97105141310.30480/dam.2025.5582.1944FAمحمدفرهادیدانشگاه هنر ایران ، دانشکده سینما تئاترحمیدرضاافشارعضو هیأت علمی گروه تئاتر، دانشکده ی سینما تئاتر، دانشگاه هنرتهرانJournal Article20241127This study examines the relationship between theater and performance, with an emphasis on the issues of domination and interaction, within the framework of Jacques Rancière’s theories. Rancière, through his concept of the "political aesthetics," views domination not merely as an economic or ideological mechanism but as a consequence of the ways in which the "distribution and redistribution of the sensible" take place. Based on this premise, the study employs a descriptive-analytical method and a comparative approach to analyze two opposing categories in the performing arts: the dramatic and the performative. The findings indicate that text-based, representational theater, by reinforcing the distinction between actor and spectator, reproduces power structures and reduces the spectator to a passive subject. In contrast, performance—by breaking away from predetermined frameworks—necessitates the simultaneous and active presence of the audience, elevating them from mere spectators to engaged agents of influence. Thus, performance functions not only as an artistic medium but also as a socio-political mechanism that enables the redefinition of power relations and resistance against domination. The study further reveals that, unlike theater, performance is based on live interaction, spontaneity, and the redistribution of social roles. This fosters an egalitarian space in which the performer and the audience become coequals, thereby transforming power dynamics. Consequently, performance can be seen not just as an artistic form but as a liberatory strategy against established orders. Drawing upon theoretical frameworks and real-world examples, this research provides a comprehensive perspective on the intersection of art, politics, and domination.پژوهش حاضر به بررسی نسبت میان تئاتر و اجرا (پرفورمنس) با تأکید بر مسئله‌ی سلطه و تعامل در بستر نظریات ژاک رانسیر می‌پردازد. رانسیر با طرح مفهوم زیبایی‌شناسی سیاسی، سلطه را نه‌فقط سازوکاری اقتصادی یا ایدئولوژیک، بلکه برآمده از شیوه‌های توزیع و بازتوزیع «امر محسوس» می‌داند. براین‌اساس، این پژوهش با روشی توصیفی - تحلیلی و رویکردی تطبیقی، دو مقوله‌ی امر دراماتیک و امر پرفورماتیو را به‌عنوان دو فضای متضاد در هنر نمایش مقایسه می‌کند. نتایج نشان می‌دهد تئاترِ مبتنی بر متن و بازنمایی، به‌واسطه‌ی ایجاد تمایز میان بازیگر و تماشاگر، مناسبات سلطه را بازتولید کرده و تماشاگر را به سوژه‌ای منفعل تقلیل می‌دهد. در مقابل، اجرا با گسستن از چارچوب‌های ازپیش‌تعیین‌شده، حضور هم‌زمان و فعال مخاطب را ضروری می‌سازد و او را از نظاره‌گر صرف به کنش‌گری تأثیرگذار ارتقا می‌دهد. بدین‌ترتیب، پرفورمنس نه‌تنها در عرصه‌ی هنر، بلکه به مثابه‌ی سازوکاری اجتماعی - سیاسی امکان بازتعریف روابط قدرت و مقاومت در برابر سلطه را فراهم می‌آورد. یافته‌ها حاکی از آن است که اجرا برخلاف تئاتر، مبتنی بر تعامل زنده، خودانگیختگی و بازتوزیع نقش‌های اجتماعی است. این امر فضایی برابر ایجاد می‌کند که در آن مخاطب و اجراگر هم‌تراز شده و مناسبات سلطه دگرگون می‌شود. بنابراین می‌توان پرفورمنس را نه‌تنها یک فرم هنری، بلکه به‌عنوان یک استراتژی رهایی‌بخش در برابر نظم مستقر قلمداد کرد. این پژوهش با تکیه بر الگوهای نظری و نمونه‌های عینی، چشم‌اندازی جامع از نسبت میان هنر، سیاست و سلطه به‌دست می‌دهد.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1413_cc8eb4c3abcce6dd909e7edddbd42517.pdfدانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Polyphony reflection in the plays “Ghadamshad the minstrel’s Martyrdom-playing in Tehran” and “Makeup Room” with Paul Castagno's language- based approachبازتاب چندصدایی در دو نمایشنامه "شهادتخوانی قدمشاد مطرب در طهران" و " اتاق گریم" با رویکرد زبان بنیاد پل کاستانیو107120141410.30480/dam.2025.5563.1938FAفاطمهمحمدیدانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرسمحمدجعفریوسفیان کناریاستادیار ادبیات نمایشی- دانشگاه تربیت مدرسسید مصطفیمختابادمدیر گروه ادبیات نمایشی
دانشکده هنر
دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20241103The present study examines the manifestations of polyphony in two notable plays by Mohammad Rahmanian and attempts to present a generalizable model for reading contemporary dramas by focusing on the forms of linguistic realization. The concept of polyphony originally rooted in the theories of Mikhail Bakhtin, the concept of polyphony is reexamined here using Paul Castagno’s language-based approach, Castagno has proposed a model appropriate to dramatic structure that analyzes the unique features of the language of the play. By exploring the divergence between Castagno's dramatic approach and Bakhtin's novel-oriented perspective, this study shows that this distinction can provide a suitable platform for raising novel issues in theorizing drama. The analysis focuses on two plays: “Ghadamshad the minstrel’s Martyrdom-playing in Tehran” and “Makeup Room”. The analysis of these two texts has been doned with an emphasis on four linguistic forms: colloquial speech, media-specific language, inter-style voices, and the function of faces and appearances. The results of the research show that an effective perception of polyphony in dramatic texts requires the identification of metalinguistic layers and multiple sign systems in interaction with each other. Furthermore, when a medium with its own language interacts with another medium, for example, a medium with its own linguistic characteristics hegemonizes another medium, the structure of the drama actually enters the realm of “mixed form,” a concept that has a central place in Castagno’s theories. Ultimately, this research argues that Rahmanian’s works can be analyzed under the concept of polyphony with a dramatic-performative identity; a concept that, in addition to linguistic multi-layering, also emphasizes simultaneous discourses, performance dynamics, and inter-media interactions. The research follows a descriptive-analytical methodology and is based on close textual analysis supported by library sources.پژوهش حاضر به بررسی جلوه‌های چندصدایی دار دو نمایشنامه‌ی شاخص از محمد رحمانیان می‌پردازد و سعی دارد با تمرکز بر صورت‌های تحقق زبانی، الگویی قابل تعمیم برای خوانش درام‌های معاصر ارایه دهد. مفهوم چندصدایی، که ابتدا خاستگاه نظری آن در آراء میخائیل باختین سرمنشاء داشته، در مطالعهی حاضر با بهرهگیری از راهبرد زبان‌محور پل کاستانیو بازخوانی شده است. کاستانیو با بازآفرینی نظریات باختین در زمینه‌ی رمان، الگویی متناسب با ساختار دراماتیک پیشنهاد داده که ویژگی‌های منحصربه‌فرد زبان نمایشنامه را مورد تحلیل قرار می‌دهد. این پژوهش، با واکاوی تفاوت‌های میان رهیافت دراماتیک کاستانیو و نگرش رمان‌محور باختین، نشان می‌دهد که این تمایز می‌تواند بستری مناسب جهت طرح مسایل بدیع در نظریه‌پردازی درام را فراهم آورد. در راستای تحقق اهدافی که در فوق یاد شد، نمایشنامه‌های <em>شهادتخوانی قدمشاد مطرب در طهران</em> و <em>اتاق گریم</em> مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. تحلیل این دو اثر با تأکید بر چهار صورت زبانی شکل گرفته است: زبان گفتاری، زبان خاص رسانهای، صداهای بیناسبکی و کارکرد وجهه‌ها و ظواهر. نتیجهی حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که دریافت مؤثر از چندصدایی در متون نمایشی، نیازمند شناسایی لایه‌های فرازبان‌شناختی و نظام‌های نشانه‌ای متعدد در تعامل با یکدیگر است. از سوی دیگر، وقتی‌که یک رسانه با زبان خاص خود در تعامل با رسانهای دیگر قرار می‌گیرد، مثلاً یک رسانه با شاخصههای زبانی خود رسانهای دیگر را هژمونی می‌کند، در واقع ساختار درام وارد قلمرو «فرم آمیخته» می‌شود؛ مفهومی که در نظریات کاستانیو جایگاهی محوری دارد. درنهایت، این پژوهش قصد دارد عنوان کند که آثار رحمانیان را می‌توان ذیل مفهومی از چندصدایی با هویتی دراماتیک - پرفورماتیک تحلیل کرد؛ مفهومی که علاوه بر چندلایگی زبانی، بر گفتمان‌های هم‌زمان، پویایی اجرا و تعاملات بینارسانه‌ای نیز تأکید دارد. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی بوده و بر تحلیل نمونه‌ها با بهرهگیری از منابع کتابخانهای استوار است.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1414_28241fb388e54cc7b5d571207976e211.pdfدانشگاه هنرنامه هنرهای نمایشی و موسیقی2008-2649164120250622Beowulf from epic to tragedy in passing from text to film
A comparative study of the epic Beowulf and the screenplay and animated film of Beowulf directed by Robert Zemeckis.بیوولف از حماسه تا تراژدی در گذر از متن به فیلم مطالعهی تطبیقی حماسه‌ی بیوولف و فیلم‌نامه و فیلم انیمیشنِ بیوولف به کارگردانی رابرت زمکیس123142141510.30480/dam.2025.5794.1979FAبهرامجلالی پوردانشیار گروه تئاتر، دانشکده سینما-تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایرانJournal Article20250416The epic of Beowulf is a significant epic poem in Anglo-Saxon literature which is supposedly formed between the first half of the seventh century and the end of the first millennium AD. It has directly or indirectly inspired the creation of numerous literary, dramatic, and cinematic works. In this article, with the aim of understanding the dramatic capacities of the epic and the techniques of its dramatic adaptation, the epic of Beowulf and the screenplay and animated film Beowulf (2007) directed by Robert Zemeckis are comparatively studied, relying on narrative theory as well as Linda Hutcheon's views on adaptation. The research approach is descriptive-analytical, and it utilizes library resources, as well as narrative and semiotic analysis of the works. Similar stories exist in ancient Persian literature that, with appropriate adaptation, could serve as rich source material for visual media, including cinema, television, and animation. Therefore, the present research can be considered to be both fundamental and applied. The research findings showed that the screenplay, and consequently the film, by utilizing the theme of lust and the act of bargaining with the devil as the hero's tragic flaw (hamartia), transformed a fragmented and epic work into a tragic one. The success of the Beowulf screenplay and film, at least from a narrative perspective, demonstrates that by considering the medium, audience, context, and era, a thought-provoking work can be created, and in this endeavor, the source text should not be viewed as a sacred and immutable work.حماسه‌ی بیوولف شعر اپیک مهم ادبیات انگلوساکسون است که احتمالاً بین نیمه‌ی اول قرن هفتم و پایان هزاره‌ی اول میلادی شکل گرفته و به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم الهام‌بخشِ خلقِ آثار ادبی، نمایشی و سینمایی متعددی بوده است. در این مقاله، با هدفِ آگاهی از ظرفیت‌های دراماتیکِ حماسه و شگردهای اقتباس نمایشی از آن، حماسه بیوولف و فیلم‌نامه و فیلم پویانمایی بیوولف (2007) به‌کارگردانی رابرت زمکیس با تکیه بر نظریه روایت و همچنین آرای لیندا هاچن در زمینه‌ی اقتباس بررسی تطبیقی شده است. رویکرد پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده، در انجام آن از منابع کتابخانهای و نیز، تجزیه‌وتحلیل روایی و نشانه‌شناسانه‌ی آثار استفاده شده است. در ادبیات کهن فارسی داستان‌های مشابه وجود دارد که با اقتباس مناسب می‌تواند منبعِ خامی غنی برای رسانه‌های تصویری، ازجمله سینما، تلویزیون و پویانمایی باشد. بنابراین، پژوهش حاضر را می‌توان درعین‌حال بنیانی و کاربردی به‌حساب آورد. یافته‌های پژوهش نشان داد، فیلم‌نامه، و به‌تبع آن فیلم، با بهرهگیری از درون‌مایه‌ی هوس و کنشِ معامله با اهریمن، به‌عنوانِ ضعف تراژیک (هامارتیای) قهرمان، اثری چندپاره و حماسی را به تراژیک تبدیل کرده است. موفقیت فیلم‌نامه و فیلم بیوولف، حداقل از نظر روایی، نشان می‌دهد که با درنظر گرفتن رسانه، مخاطب، زمینه و زمانه، می‌توان اثری قابل‌تأمل آفرید و در این امر نباید به متن مبدأ به‌عنوان اثری مقدس و غیرقابل‌تغییر نگریست.https://dam.journal.art.ac.ir/article_1415_9514d67594adade47d8bdc80a085d7a4.pdf